SWA Là Gì? Cấu Tạo, Ưu Điểm Và Có Nên Dùng Cho Cáp Ngầm?

SWA Là Gì Cấu Tạo, Ưu Điểm Và Có Nên Dùng Cho Cáp Ngầm

Trong hồ sơ thiết kế và dự toán hệ thống điện hạ thế, trung thế, đặc biệt tại các công trình công nghiệp, ký hiệu SWA thường xuất hiện trong cấu trúc cáp điện lực như Cu/XLPE/PVC/SWA/PVC hoặc Al/XLPE/PVC/SWA/PVC. Đây là loại cáp được trang bị thêm lớp giáp bảo vệ bằng sợi thép, giúp tăng khả năng chống chịu các tác động cơ học từ môi trường bên ngoài.

Vậy SWA là gì? Lớp giáp sợi thép có tác dụng như thế nào và có nên sử dụng cáp SWA cho hệ thống điện ngầm không? Việc hiểu rõ cấu tạo, đặc điểm và phạm vi ứng dụng sẽ giúp kỹ sư điện, nhà thầu và đơn vị thi công lựa chọn đúng loại cáp, đảm bảo an toàn và tối ưu chi phí đầu tư.

THÀNH ĐẠT - Chuyên cung cấp dây cáp điện và vật tư thiết bị điện giá tốt

(Bấm vào hình để liên hệ cho chúng tôi):

 

THÀNH ĐẠT - Chuyên cung cấp dây cáp điện và vật tư thiết bị điện giá tốt

Tư vấn miễn phí · Báo giá chính xác · Hỗ trợ nhanh chóng

Hotline tư vấn và báo giá

037 597 99 90

Giao hàng nhanh chóng tận công trình dự án các khu vực:

  • Hồ Chí Minh
  • Đồng Nai
  • Bình Dương
  • Long An
  • Vũng Tàu
  • Cần Thơ
  • Tây Ninh
  • Bến Tre
  • Tiền Giang
  • Vĩnh Long
  • Đồng Tháp
  • An Giang
  • Kiên Giang
  • Bình Phước
  • Bình Thuận
  • Lâm Đồng
  • Sóc Trăng
  • Bạc Liêu
  • Cà Mau
  • + nhiều tỉnh khác
  • Hàng chính hãng
  • Chiết khấu cao
  • Giao tận chân công trình

1. SWA là gì trong cấu tạo cáp điện?

SWA là viết tắt của Steel Wire Armour, có nghĩa là lớp giáp bảo vệ bằng sợi thép. Trong cấu tạo cáp điện lực, SWA là lớp kim loại gồm nhiều sợi thép, thường được mạ kẽm và bện xoắn quanh lớp bọc lót bên trong cáp.

Lớp giáp này có nhiệm vụ tăng khả năng bảo vệ cơ học, hạn chế những hư hỏng do va đập, đè nén và hỗ trợ chịu lực kéo trong quá trình thi công.

Cáp SWA thường được sử dụng trong hệ thống điện công nghiệp, nhà máy, khu công nghiệp, công trình hạ tầng và các tuyến cáp đi ngầm cần tăng cường khả năng bảo vệ.

Một số ký hiệu cấu trúc cáp SWA phổ biến:

  • Cu/XLPE/PVC/SWA/PVC: Cáp ruột đồng, cách điện XLPE, lớp bọc lót PVC, giáp sợi thép và vỏ ngoài PVC.

  • Al/XLPE/PVC/SWA/PVC: Cáp ruột nhôm, cách điện XLPE, lớp bọc lót PVC, giáp sợi thép và vỏ ngoài PVC.

Trong đó:

Ký hiệu Ý nghĩa
Cu Ruột dẫn bằng đồng
Al Ruột dẫn bằng nhôm
XLPE Cách điện polyethylene liên kết ngang
PVC Nhựa polyvinyl chloride
SWA Giáp bảo vệ bằng sợi thép

Cần lưu ý, SWA là ký hiệu chỉ cấu tạo lớp giáp bảo vệ, không phải ký hiệu cấp điện áp hoặc tiết diện ruột dẫn của cáp.

2. Cấu tạo cáp điện SWA gồm những lớp nào?

Cáp điện SWA nhiều lõi thường được cấu tạo từ các thành phần chính, bố trí theo thứ tự từ trong ra ngoài như sau:

Cấu tạo cáp điện SWA
Cấu tạo cáp điện SWA

Ruột dẫn (Conductor)

Ruột dẫn là bộ phận truyền tải điện năng, thường được chế tạo từ đồng hoặc nhôm. Tùy theo thiết kế, ruột dẫn có thể là dạng đặc hoặc bện nhiều sợi nhằm đáp ứng yêu cầu về tiết diện và khả năng lắp đặt.

Lớp cách điện (Insulation)

Lớp cách điện thường sử dụng XLPE hoặc PVC, có nhiệm vụ cách ly các lõi dẫn điện và đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành.

Đối với cáp sử dụng XLPE, nhiệt độ làm việc liên tục tối đa của ruột dẫn thường đạt 90°C trong điều kiện tiêu chuẩn tương ứng.

Lớp bọc lót và chất độn (Bedding / Inner Sheath)

Lớp này nằm bên ngoài các lõi cáp, thường sử dụng vật liệu PVC hoặc vật liệu phù hợp khác. Chức năng chính là tạo hình, cố định kết cấu cáp và tạo lớp đệm ngăn cách giữa lõi dẫn với lớp giáp thép.

Lớp giáp sợi thép (SWA)

Đây là thành phần đặc trưng của cáp SWA, gồm nhiều sợi thép thường được mạ kẽm và bện xoắn quanh lớp bọc lót.

Lớp giáp giúp tăng khả năng chống chịu va đập, đè nén và các tác động cơ học trong quá trình thi công, vận hành.

Lớp vỏ bọc ngoài (Outer Sheath)

Lớp ngoài cùng thường sử dụng PVC, PE hoặc LSZH tùy theo yêu cầu công trình. Lớp vỏ có nhiệm vụ bảo vệ các thành phần bên trong trước tác động của môi trường như độ ẩm, bụi bẩn và một số yếu tố hóa học.

Khả năng chống nước, chống tia UV và chống hóa chất phụ thuộc vào vật liệu cũng như thiết kế cụ thể của từng loại cáp.

3. Ưu điểm và vai trò của lớp giáp SWA

So với cáp điện không có giáp bảo vệ, cáp SWA được bổ sung lớp sợi thép nhằm tăng khả năng bảo vệ cơ học. Những ưu điểm đáng chú ý gồm:

Tăng khả năng chống va đập và đè nén

Lớp giáp thép tạo thành một lớp bảo vệ bao quanh phần lõi cáp, giúp hạn chế nguy cơ hư hỏng do tác động từ đất đá, vật liệu xây dựng hoặc va chạm trong quá trình thi công.

Đặc điểm này đặc biệt hữu ích đối với các tuyến cáp đi qua khu vực có nguy cơ chịu tác động cơ học cao.

Hỗ trợ chịu lực kéo khi thi công

Cấu trúc sợi thép bện xoắn giúp cáp tăng khả năng chịu lực kéo dọc trục so với nhiều loại cáp không giáp.

Tuy nhiên, lực kéo cho phép còn phụ thuộc vào kết cấu và thông số thiết kế của nhà sản xuất. Khi thi công, cần kiểm soát lực kéo, áp lực thành bên và bán kính uốn cong để tránh làm hư hỏng cáp.

Hạn chế nguy cơ bị động vật gặm nhấm phá hoại

Lớp giáp thép tạo thêm rào cản cơ học, giúp giảm nguy cơ chuột và các loài gặm nhấm tiếp cận lớp cách điện bên trong.

Tăng mức độ bảo vệ cho hệ thống điện

Khi kết hợp với lớp vỏ ngoài phù hợp, cáp SWA có thể đáp ứng tốt các điều kiện lắp đặt khắc nghiệt, góp phần giảm nguy cơ hư hỏng cơ học và gián đoạn hoạt động của hệ thống điện.

Ngoài ra, lớp giáp thép có thể được liên kết đẳng thế và nối đất theo thiết kế. Tuy nhiên, không mặc định lớp SWA có thể thay thế dây PE. Việc sử dụng lớp giáp làm dây dẫn bảo vệ cần được tính toán khả năng chịu dòng sự cố và kiểm tra theo tiêu chuẩn áp dụng.

4. Có nên sử dụng cáp SWA cho hệ thống điện ngầm không?

Có. Cáp SWA là giải pháp phù hợp cho nhiều hệ thống điện ngầm, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ chịu lực kéo, va đập hoặc tác động cơ học cao.

Khi chôn cáp dưới đất, tuyến điện phải đối mặt với nhiều yếu tố như áp lực đất, sự dịch chuyển nền móng, hoạt động đào bới và tác động từ phương tiện cơ giới.

Nếu sử dụng cáp không có giáp bảo vệ trong môi trường không phù hợp, nguy cơ hư hỏng vỏ cáp và ảnh hưởng đến lớp cách điện có thể tăng lên.

Lớp giáp SWA giúp hạn chế những rủi ro này, góp phần bảo vệ kết cấu cáp trong quá trình vận hành.

Những trường hợp nên ưu tiên sử dụng cáp SWA

Tuyến cáp chôn trực tiếp dưới đất

Đây là một trong những ứng dụng phổ biến của cáp giáp sợi thép. Lớp giáp giúp bảo vệ cáp trước các tác động cơ học từ môi trường đất.

Tuy nhiên, việc chôn trực tiếp cần căn cứ vào thiết kế, quy định lắp đặt, cấu tạo vỏ ngoài và khả năng chống nước của loại cáp được lựa chọn. Không phải mọi loại cáp có SWA đều mặc nhiên phù hợp với tất cả điều kiện chôn ngầm.

Tuyến cáp cấp nguồn cho nhà máy, khu công nghiệp

Các tuyến cáp cấp nguồn chính thường đi qua khu vực có nhiều hoạt động thi công, vận chuyển vật liệu và phương tiện tải trọng lớn.

Cáp SWA có thể được cân nhắc nhằm tăng mức độ bảo vệ cơ học, hạn chế nguy cơ hư hỏng khi có tác động từ môi trường bên ngoài.

Tuyến cáp đi qua khu vực có nguy cơ va chạm

Đối với các tuyến điện đi qua công trường, khu vực sản xuất, bãi đỗ xe hoặc vị trí có nguy cơ bị tác động từ thiết bị cơ giới, cáp giáp sợi thép là phương án đáng xem xét.

Hệ thống cáp đi theo phương thẳng đứng

Trong một số công trình cao tầng, lớp giáp SWA có thể hỗ trợ chịu lực dọc trục. Tuy nhiên, hệ thống vẫn cần được thiết kế giá đỡ, kẹp cố định và phương án giảm tải trọng phù hợp.

Khi nào không nhất thiết phải sử dụng cáp SWA?

Không phải mọi tuyến cáp ngầm đều cần sử dụng giáp sợi thép.

Đối với các tuyến cáp được bố trí trong mương bê tông kiên cố, có nắp bảo vệ chịu lực hoặc đi trong hệ thống ống bảo vệ được thiết kế phù hợp, kỹ sư có thể cân nhắc sử dụng cáp không giáp để tối ưu chi phí.

Việc lựa chọn cần đánh giá đồng thời mức độ bảo vệ cơ học, điều kiện môi trường, phương án thi công và yêu cầu kỹ thuật của dự án.

5. Phân biệt cáp SWA, DSTA và AWA

Trong thiết kế và thi công hệ thống điện, ngoài SWA còn có hai ký hiệu giáp bảo vệ thường gặp là DSTA và AWA. Mặc dù đều sử dụng vật liệu kim loại, mỗi loại có cấu tạo và đặc điểm kỹ thuật khác nhau.

Tiêu chí SWA DSTA AWA
Tên đầy đủ Steel Wire Armour Double Steel Tape Armour Aluminium Wire Armour
Vật liệu Sợi thép Hai lớp băng thép Sợi nhôm
Cấu tạo Sợi thép bện xoắn Băng thép quấn chồng lớp Sợi nhôm bện xoắn
Đặc điểm Hỗ trợ chịu lực kéo, chống va đập Bảo vệ cơ học, chống đè nén Giáp kim loại không từ tính
Ứng dụng Cáp nhiều lõi, công trình công nghiệp Cáp ngầm và tuyến cần bảo vệ cơ học Cáp một lõi sử dụng trong hệ thống AC theo thiết kế
SWA và DSTA khác nhau như thế nào?

SWA sử dụng các sợi thép bện xoắn quanh cáp, trong khi DSTA (Double Steel Tape Armour) sử dụng hai lớp băng thép quấn chồng lên nhau.

SWA thường được cân nhắc khi tuyến cáp cần khả năng chịu lực kéo dọc trục tốt. DSTA là giải pháp phổ biến cho các tuyến cáp cần bảo vệ cơ học, đặc biệt trong hệ thống điện ngầm.

Tuy nhiên, khả năng chịu lực thực tế còn phụ thuộc vào kích thước, độ dày lớp giáp và cấu tạo từng sản phẩm. Không nên kết luận SWA luôn tốt hơn DSTA hoặc có thể thay thế trực tiếp cho nhau.

SWA và AWA khác nhau như thế nào?

SWA sử dụng sợi thép, còn AWA (Aluminium Wire Armour) sử dụng sợi nhôm để tạo lớp giáp bảo vệ.

Điểm khác biệt quan trọng là đặc tính từ tính của vật liệu. Đối với cáp một lõi sử dụng trong hệ thống điện xoay chiều, cần chú ý hiện tượng cảm ứng điện từ và phát nóng do lớp giáp kim loại có từ tính.

Vì vậy, cáp một lõi AC thường sử dụng giáp AWA thay vì giáp thép thông thường để hạn chế tổn hao do từ trường.

6. Những lưu ý quan trọng khi lựa chọn và thi công cáp SWA

Để cáp giáp sợi thép phát huy hiệu quả bảo vệ và đảm bảo an toàn vận hành, kỹ sư và nhà thầu cần chú ý những vấn đề sau:

Lựa chọn đúng số lõi và tiết diện cáp

Tiết diện ruột dẫn cần được tính toán dựa trên công suất tải, dòng điện làm việc, chiều dài tuyến cáp và điều kiện lắp đặt.

Một số yếu tố cần xem xét gồm:

  • Dòng điện làm việc và dòng điện khởi động.

  • Độ sụt áp trên chiều dài tuyến cáp.

  • Khả năng chịu dòng ngắn mạch.

  • Điều kiện tản nhiệt và nhiệt độ môi trường.

  • Phương pháp lắp đặt và hệ số hiệu chỉnh.

  • Yêu cầu bảo vệ của hệ thống điện.

Không nên lựa chọn tiết diện chỉ dựa trên công suất thiết bị mà bỏ qua điều kiện vận hành thực tế.

Sử dụng đầu siết cáp chuyên dụng

Khi đấu nối cáp SWA vào tủ điện hoặc thiết bị, cần sử dụng đầu siết cáp chuyên dụng dành cho cáp giáp (Armoured Cable Gland).

Đầu siết có nhiệm vụ cố định lớp giáp, giữ chắc cáp tại vị trí đấu nối và hỗ trợ liên kết điện theo thiết kế tiếp địa.

Cần lựa chọn đúng loại đầu siết theo đường kính cáp, môi trường trong nhà hoặc ngoài trời và yêu cầu chống bụi, chống nước của vị trí lắp đặt.

Tuân thủ bán kính uốn cong tối thiểu

Cáp SWA có cấu tạo nhiều lớp nên thường cứng và khó uốn hơn cáp không giáp.

Không nên bẻ gập cáp tại các vị trí góc cua, hố ga hoặc đầu vào tủ điện. Bán kính uốn cong phải tuân thủ thông số của nhà sản xuất, đồng thời cần kiểm soát lực kéo trong quá trình rải cáp.

Kiểm tra lớp giáp và vỏ bọc trước khi lắp đặt

Trước khi thi công, cần kiểm tra tình trạng cuộn cáp, lớp vỏ ngoài, đầu cáp và các dấu hiệu hư hỏng cơ học.

Đối với công trình có môi trường đất ẩm, nước ngầm hoặc hóa chất, cần lựa chọn cấu tạo vỏ cáp và vật liệu giáp phù hợp để hạn chế nguy cơ ăn mòn.

Kiểm tra tiêu chuẩn và chứng từ sản phẩm

Một số tiêu chuẩn thường gặp khi lựa chọn cáp điện lực có giáp gồm:

  • IEC 60502-1: Tiêu chuẩn về kết cấu, kích thước và thử nghiệm cáp điện lực cách điện đùn cấp điện áp 1 kV và 3 kV.

  • IEC 60502-2: Tiêu chuẩn áp dụng cho cáp điện lực cấp điện áp từ 6 kV đến 30 kV.

  • TCVN 5935-1:2013: Tiêu chuẩn Việt Nam tương đương IEC 60502-1:2009, áp dụng cho cáp cấp điện áp 1 kV và 3 kV.

  • IEC 60228: Tiêu chuẩn về ruột dẫn của cáp cách điện.

Khi đặt mua cáp, cần kiểm tra catalogue, thông số kỹ thuật, tiết diện ruột dẫn, cấu tạo lớp giáp, chiều dày vỏ bọc và chứng từ chất lượng theo yêu cầu dự án.

7. Những câu hỏi thường gặp về cáp SWA

SWA có phải là cáp ngầm không?

Không hoàn toàn. SWA là ký hiệu chỉ lớp giáp bảo vệ bằng sợi thép, không phải tên gọi của một loại cáp ngầm riêng biệt.

Tuy nhiên, nhờ khả năng bảo vệ cơ học, cáp SWA thường được sử dụng trong các tuyến cáp ngầm và công trình công nghiệp.

Cáp SWA có chống nước không?

Lớp giáp thép SWA không phải lớp chống thấm nước chuyên dụng.

Khả năng chống nước của cáp phụ thuộc vào cấu tạo vỏ bọc, vật liệu sử dụng, kết cấu chống thấm dọc hoặc ngang nếu có và thiết kế đầu nối.

Nếu sử dụng trong môi trường ngập nước hoặc đất có độ ẩm cao, cần lựa chọn sản phẩm có thông số phù hợp.

Cáp SWA có sử dụng được cho điện 3 pha không?

Có. Cáp SWA nhiều lõi có thể sử dụng cho hệ thống điện 3 pha nếu đáp ứng yêu cầu về số lõi, tiết diện, cấp điện áp và điều kiện vận hành.

Cần lựa chọn đúng cấu tạo cáp theo bản vẽ thiết kế.

Cáp SWA có thể thay thế cáp DSTA không?

Có thể cân nhắc thay thế trong một số trường hợp nhưng không nên thay thế trực tiếp chỉ vì cả hai đều có giáp thép.

SWA sử dụng sợi thép, còn DSTA sử dụng hai lớp băng thép. Khả năng chịu lực kéo, chống đè nén và đặc tính cơ học của hai loại không giống nhau.

Việc thay thế cần được kỹ sư thiết kế kiểm tra và phê duyệt.

Cáp một lõi có sử dụng SWA được không?

Cáp một lõi có thể sử dụng lớp giáp kim loại, nhưng đối với hệ thống điện xoay chiều, cần lựa chọn vật liệu giáp không có từ tính hoặc kết cấu đặc biệt được thiết kế phù hợp.

AWA là một trong những giải pháp thường được sử dụng để đáp ứng yêu cầu này.

8. Kết luận

SWA là lớp giáp bảo vệ bằng sợi thép, có vai trò quan trọng trong việc tăng khả năng chống chịu tác động cơ học cho dây cáp điện. Với những đặc điểm như hỗ trợ chịu lực kéo, hạn chế va đập và bảo vệ lõi cáp, SWA là giải pháp phù hợp cho nhiều tuyến cáp ngầm, nhà máy và công trình công nghiệp.

Tuy nhiên, không phải mọi hệ thống điện đều cần sử dụng SWA. Việc lựa chọn giữa SWA, DSTA, AWA hay cáp không giáp cần dựa trên điều kiện lắp đặt, cấp điện áp, số lõi, yêu cầu bảo vệ cơ học và tiêu chuẩn kỹ thuật của dự án.

Nếu đang cần lựa chọn dây cáp điện cho hệ thống hạ thế, trung thế hoặc tuyến cáp ngầm, khách hàng có thể liên hệ Thành Đạt để được hỗ trợ đối chiếu quy cách, thương hiệu và thông số kỹ thuật phù hợp.

Để lại một bình luận